Poznaj zioła na dobry i zdrowy sen

Z wiekiem śpimy mniej

Sen w późniejszym wieku zostaje spłycony i zaburzony chociażby mniejszą aktywnością fizyczną, chorobami przewlekłymi, odmiennym rytmem dobowym (nie musimy się budzić o konkretnej porze rano, w ciągu dnia robimy drzemki itp.). W przypadku seniorów rzadziej dochodzi do wielokrotnych wybudzeń w nocy, wyjątkiem są sytuacje związane z problemami zdrowotnymi. O wiele częściej mowa o pobudkach o wczesnej porze, co może być wynikiem wymienionych już tutaj drzemek – zapotrzebowanie na sen z wiekiem nie rośnie, a wręcz przeciwnie, spada, u niektórych osób wręcz do 5-6 godzin dziennie (zmienia się ponadto proporcja w fazach snu, mniej czasu zajmuje sen głęboki). Tak więc przesypianie w ciągu dnia musi się odbić na długości snu nocą. Stosunkowo często zdarzają się również problemy z samym zaśnięciem. Problemy ze snem przekładają się na przewlekłe zmęczenie, kłopoty z koncentracją, osłabieniem układu odpornościowego, często są równiez jednym z objawów konkretnej choroby. W przypadku, gdy bezsenność nie jest zjawiskiem regularnym i mocno utrudniającym życie, w pierwszej kolejności powinniśmy postawić na preparaty ziołowe. Dopiero gdy one nie pomogą, należy udać się do lekarza po tabletki nasenne, ewentualnie też przeciwdepresyjne czy przeciwpsychotyczne.

Kozłek, czyli waleriana

Preparaty ziołowe na problemy ze snem dostępne są w różnych formach w każdej aptece i sklepie zielarskim. Znajdziemy susze i mieszanki suszów do przyrządzania herbatek, wyciągi, tabletki, krople. Za najskuteczniejsze zioła przy zaburzeniach snu i bezsenności uważane są kozłek lekarski, czyli popularna waleriana, szyszki chmielu, melisa, rumianek i ziele męczennicy. Kozłek lekarski znajdziemy w większości preparatów i mieszanek. Nie powinno to dziwić, jego stosowanie ma wielowiekowe tradycje i potwierdzone efekty lecznicze, związane na przykład z podwyższeniem produkcji i uwalniania ułatwiającej zasypianie melatoniny, a także z wpływem na układ nerwowy. Waleriana ma dobry wpływ na neuroprzekaźnik zwany GABA (kwas gamma-aminomasłowy), który hamuje aktywność ośrodka nerwowego,  inaczej mówiąc – wycisza nas, pomaga się zrelaksować. Kozłek i produkty z nim w składzie pomagają również na zaburzenia o podłożu depresyjnym.

Melisa ukoi

Często w parze z kozłkiem w składzie preparatów znajduje się ziele męczennicy (konkretnie męczennica cielista). Ma dość podobne działanie antydepresyjne, przeciwlękowe, przeciwstresowe, dobrze wpływa na pogłębienie snu. Popularniejsza od niej jest chyba jednak melisa o powszechnie znanym działaniu uspokajającym. Jej zaletą jest przy okazji łagodzenie bólów głowy, problemów z układem pokarmowym, a także objawów menopauzy. Kozłek, melisa i męczennica mogą wchodzić w reakcje z farmaceutykami działającymi na układ nerwowy (stres, depresja, lęki).

Chmiel na ból i menopauzę

Ważne miejsce zajmują szyszki chmielu. Chmiel oczywiście działa nasennie, ale ma też kilka innych zalet. Ma właściwości przeciwbólowe i przeciwzapalne, skierowane na przykład na bóle reumatyczne i bóle głowy. W składzie ma bioaktywne substancje estrogenne (fitoestrogeny), wpływające na złagodzenie menopauzy, przede wszystkim uderzeń gorąca. Jakby było tego mało, dobroczynnie wpływa na układ pokarmowy. Wśród wielu innych ziół pomagających głęboko i spokojnie zasnąć wymienić można kwiaty lawendy, owoce dzikiej róży i głogu, kopru włoskiego, ziele owsa, pierwiosnek, pluskwicę groniastą, popularną w tradycyjnej medycynie chińskie gynestemmę zwaną jiaogulan, witanię ospałą (bardziej znana jako ashwagandha), wiśnie morello, maczek kalifornijski.

Aromaterapia i kąpiel

Pewnym rozwiązaniem są także produkty z witaminami i minerałami poprawiającymi jakość snu (witamina B, D, magnez, lecytyna), a także olejki eteryczne o działaniu rozluźniająco-wyciszającym. Przykładem tych ostatnich jest chociażby olejek z bergamotki (i ogólnie cytrusowe), melisy i lawendy. Z kolei w mieszankach do kąpieli o działaniu wyciszającym znajdziemy – oprócz rumianku, melisy, szyszek chmielu, lawendy – także kwiaty lipy, ziele macierzanki, wrzosu, nostrzyka, majeranku.